Gần đây, Công ty Dầu mỏ Kuwait (KOC) đã ký kết thỏa thuận hợp tác cơ sở hạ tầng đường ống trị giá 16 tỷ đô la (mã hiệu “Dự án Peregrine”) với một tập đoàn quốc tế bao gồm Blackstone, Brookfield và KKR. Thỏa thuận này bao gồm mạng lưới đường ống dẫn dầu thô nội địa và xuất khẩu của Kuwait. Dự kiến sẽ tạo ra 7,85 tỷ đô la tiền thu được để thúc đẩy hoạt động mở rộng thượng nguồn của KOC và hỗ trợ mục tiêu nâng công suất sản xuất dầu thô lên 4 triệu thùng mỗi ngày vào năm 2035 của Kuwait.
Khoản đầu tư này đánh dấu khoản đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn nhất trong lịch sử Kuwait và là lần đầu tiên các nhà đầu tư tổ chức quốc tế lớn cam kết vốn dài hạn vào cơ sở hạ tầng năng lượng trung nguồn của quốc gia này. Các quan chức cho biết, bất chấp căng thẳng khu vực đang diễn ra, thỏa thuận này cho thấy các nhà đầu tư toàn cầu vẫn coi Kuwait là một thị trường mạnh mẽ. Trước đó, Kuwait đã tìm cách huy động thêm vốn khi các cuộc tấn công liên tiếp làm hư hại cơ sở hạ tầng trọng yếu, đẩy chi phí bảo trì tăng cao.
01. Thỏa thuận hợp tác khổng lồ trị giá 16 tỷ đô la
Theo thông báo, đây là một giao dịch "bán và thuê lại" điển hình. KOC sẽ chuyển nhượng quyền sử dụng toàn bộ 13 đường ống dẫn dầu thô, với tổng chiều dài khoảng 320 km, cho một liên doanh mới thành lập tại Kuwait trong thời hạn 20,5 năm. KOC nắm giữ 51% cổ phần chi phối trong liên doanh và giữ toàn quyền sở hữu cũng như quyền kiểm soát vận hành đối với mạng lưới đường ống. Ba nhà đầu tư tổ chức – Blackstone, Brookfield và KKR – cùng nắm giữ 49% cổ phần còn lại theo tỷ lệ bằng nhau. Liên doanh sẽ tính phí vận chuyển dựa trên sản lượng qua đường ống cho KOC, trong khi KOC sẽ nhận được khoảng 7,85 tỷ USD tài trợ trước hạn.
Giá trị cốt lõi của giao dịch này trước hết được thể hiện ở cấp độ phân bổ vốn. Tập đoàn Dầu khí Kuwait (KPC) trước đây đã công bố kế hoạch đầu tư thượng nguồn khoảng 32,5 tỷ USD, sẽ được thực hiện thông qua công ty con KOC đến năm 2029, và khoản tiền thu trước 7,85 tỷ USD sẽ được bơm trực tiếp vào chương trình chi tiêu vốn này, cung cấp hỗ trợ thanh khoản quan trọng cho hoạt động thăm dò và phát triển thượng nguồn. Xét rằng KOC đã lên kế hoạch chi 3,9 tỷ USD cho hoạt động khoan thăm dò đến năm 2030, việc có được nguồn vốn kịp thời này chắc chắn sẽ đẩy nhanh đáng kể tốc độ mở rộng công suất. Đối với Kuwait, quốc gia đang trong giai đoạn chuyển tiếp giữa các mỏ dầu cũ và các phát hiện mới, mô hình "trao đổi tài sản hiện có để lấy vốn gia tăng" này mang ý nghĩa thực tiễn rất lớn.
Ý nghĩa sâu xa hơn nằm ở sự đa dạng hóa nguồn vốn. Phó Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc điều hành của KPC, Shaikh Nawaf Saud Al Sabah, đã tuyên bố rõ ràng rằng thỏa thuận này "gửi đi một tín hiệu mạnh mẽ rằng Kuwait tiếp tục nổi lên như một điểm đến ưa thích của dòng vốn toàn cầu, ngay cả trong bối cảnh khu vực đầy thách thức." Trong một thời gian dài, lĩnh vực thượng nguồn của Kuwait vẫn đóng cửa đối với đầu tư nước ngoài do tranh chấp chính trị, nhưng sự tái cấu trúc chính trị gần đây thực sự đã dỡ bỏ nhiều rào cản thể chế. Dự án Peregrine đại diện cho một bước thực thi lịch sử của sự thay đổi chính sách này trong lĩnh vực hạ tầng trung nguồn, đánh dấu việc Kuwait chấp nhận dòng vốn tổ chức quốc tế dài hạn vào các tài sản năng lượng cốt lõi của mình ở cấp độ quốc gia.
Cần lưu ý rằng Kuwait đã thiết kế giao dịch một cách tỉ mỉ để bảo vệ quyền kiểm soát tuyệt đối của nhà nước đối với các tài sản chiến lược. KOC giữ lại 51% cổ phần, toàn bộ quyền sở hữu và quyền kiểm soát vận hành, trong khi thẩm quyền ra quyết định của Kuwait đối với sản lượng dầu thô và công suất lọc dầu vẫn không bị hạn chế. Cấu trúc này – "nhượng quyền sử dụng, giữ quyền kiểm soát, và thu hút thanh khoản" – chính xác là bản chất của mô hình tiền tệ hóa đường ống thường được các đối tác vùng Vịnh như Saudi Aramco, ADNOC và Bapco Energies của Bahrain áp dụng trong những năm gần đây. Nó vừa giải phóng vốn vừa tránh mất mát tài sản chiến lược – một sự đôi bên cùng có lợi thực sự.
02. Đua đến công suất dầu thô 4 triệu thùng mỗi ngày
Kuwait sở hữu khoảng 101,5 tỷ thùng trữ lượng dầu mỏ đã được kiểm chứng, đứng thứ bảy trên thế giới và chiếm khoảng 5,75% tổng trữ lượng toàn cầu. Là nhà sản xuất dầu lớn thứ năm trong OPEC, công suất khai thác dầu thô hiện tại của Kuwait đạt khoảng 3,2 triệu thùng mỗi ngày (bpd). Chiến lược 2040 của KPC đặt ra mục tiêu rõ ràng là nâng công suất khai thác dầu thô lên 4 triệu bpd vào năm 2035 – trong đó khoảng 3,65 triệu bpd sẽ đến từ tài sản riêng của KOC và khoảng 350.000 bpd từ Khu vực trung lập phân chia với Ả Rập Xê Út.
Tuy nhiên, những thách thức trong việc đạt được mục tiêu này là rất lớn. Mỏ Burgan Lớn của Kuwait – mỏ dầu lớn thứ hai thế giới – đã bước vào giai đoạn lão hóa nhanh chóng, với tỷ lệ suy giảm tự nhiên gia tăng và áp lực ổn định sản xuất ngày càng lớn. Đồng thời, Kuwait đã đạt được những đột phá thăm dò liên tiếp trong những năm gần đây: phát hiện Al Nokhatha vào năm 2024 có trữ lượng ước tính khoảng 3,2 tỷ thùng dầu tương đương; phát hiện Al Jlaiaa vào năm 2025 chứa khoảng 800 triệu thùng dầu và 600 tỷ feet khối khí đốt; cùng năm đó cũng ghi nhận một phát hiện khí quan trọng tại mỏ ngoài khơi Jaza. Những phát hiện mới này cung cấp cơ sở tài nguyên vững chắc cho việc mở rộng công suất, nhưng việc nhanh chóng chuyển đổi chúng thành sản lượng thực tế sẽ đòi hỏi cấp thiết phải đưa vào công nghệ mới, vốn đầu tư và năng lực quản lý vận hành.
Đây chính là logic sâu xa đằng sau việc Kuwait thúc đẩy mạnh mẽ hợp tác quốc tế trong những năm gần đây. Vào đầu năm 2026, Thủ tướng Kuwait đã tuyên bố rõ ràng rằng Tập đoàn Dầu khí Kuwait (KPC) đang xây dựng kế hoạch mời các công ty dầu khí quốc tế hỗ trợ phát triển các nguồn tài nguyên dầu khí ngoài khơi mới được phát hiện, đồng thời đưa ra các mô hình hợp đồng mới nhằm kích thích sự quan tâm đầu tư. Tập đoàn Dầu khí Kuwait (KOC) đã cung cấp các kênh tham gia quan trọng cho các công ty dầu khí quốc tế và các công ty dịch vụ năng lượng thông qua khuôn khổ Hiệp định Dịch vụ Kỹ thuật Nâng cao (ETSA). Các tập đoàn dầu khí lớn trên thế giới đã bày tỏ sự quan tâm mạnh mẽ đến việc quay trở lại Kuwait, với các công ty như Shell, Total, BP đang tích cực đánh giá các cơ hội hợp tác tiềm năng.
Ở cấp độ hợp tác quốc tế, KUFPEC, công ty con của KPC chuyên thăm dò dầu khí nước ngoài, đang tích cực triển khai các tài sản thượng nguồn trên toàn cầu. Vào đầu năm 2026, công ty này đã đạt được thỏa thuận với Shell để mua lại 20% cổ phần trong dự án ngoài khơi Orca tại Brazil, thể hiện tham vọng chiến lược "vươn ra toàn cầu" của vốn Kuwait. Trong lĩnh vực hóa dầu, Công ty Công nghiệp Hóa dầu Kuwait (PIC) đã mua lại 25% cổ phần của Công ty Hóa chất Vạn Hoa (Yên Đài) với giá 638 triệu USD vào năm 2025, thiết lập kỷ lục về khoản đầu tư đơn lẻ lớn nhất của một quốc gia Trung Đông vào lĩnh vực hóa dầu của Trung Quốc, qua đó mở rộng thêm vị thế chuỗi giá trị của Kuwait tại thị trường châu Á.
Khu vực trung lập được phân chia giữa Kuwait và Ả Rập Xê Út cũng cung cấp một lộ trình quan trọng cho tăng trưởng công suất. Sau khi nối lại sản xuất vào năm 2020, bất chấp những thách thức trong vận hành, khu vực này được xem là nguồn tăng thêm chủ chốt để đạt được mục tiêu trung gian là 3,5 triệu thùng mỗi ngày. Hai bên cũng có kế hoạch cùng phát triển mỏ khí đốt Durra ngoài khơi, điều này sẽ củng cố thêm sức mạnh tổng hợp trong lĩnh vực năng lượng giữa hai quốc gia.
Trong bối cảnh khu vực rộng lớn hơn, toàn bộ vùng Vịnh đang trải qua làn sóng mở cửa vốn, với các công ty dầu khí quốc gia thu hút đầu tư nước ngoài thông qua việc tiền tệ hóa đường ống, liên doanh thượng nguồn và các phương thức khác. Dự án Peregrine là biểu hiện tập trung nhất của xu hướng này tại Kuwait – không chỉ thiết lập kỷ lục quốc gia về giá trị giao dịch, mà ở cấp độ chiến lược, nó còn đánh dấu sự chuyển đổi sâu sắc của Kuwait từ một "vương quốc dầu mỏ khép kín" thành một "trung tâm năng lượng mở cửa và hợp tác".